Ntuziaka 5 n’ime 5 · Nkwado
Ilekọta onwe gị dịka onye na-elekọta
Ihe ndị kacha mkpa
- Ilekọta onye nwere ọrịa nchefu (dementia) bụ ọrụ siri ike. Ọ bụ ihe nkịtị inwe ike ọgwụgwụ, mwute ma ọ bụ nkụda mmụọ.
- Kekọrịta nlekọta ahụ na ezinụlọ na ndị enyi.
- Na-ezu ike mgbe niile, ma lekọta ahụike gị.
- Gwa mmadụ okwu. Ị nọghị naanị gị.
Mmetụta gị bụ ihe nkịtị
Ilekọta onye nwere ọrịa nchefu nwere ike iweta ma mmekọrịta chiri anya ma nrụgide. Ọ nwere ike inye ụbọchị gị isi, mana ọ nwekwara ike ịgwụ gị ike ma mee ka i nwee owu ọmụma. Ọtụtụ ndị na-elekọta na-enwe mwute, iwe, ikpe ọmụma ma ọ bụ nchegbu mgbe ụfọdụ. Mmetụta ndị a bụ ihe nkịtị, ha apụtaghịkwa na ị na-arụ ọrụ ọjọọ.
Kekọrịta nlekọta ahụ
- Rịọ ndị ezinụlọ ka ha na-eme ya n’otu n’otu. Kọwaa nke ọma ihe ị chọrọ — dịka, otu ehihie n’izu.
- Nabata enyemaka ndị enyi, ndị agbata obi na ndị otu okpukpe gị na-enye.
- Kọwaara ndị ọzọ ihe ọrịa nchefu bụ. Ndị mmadụ na-enyekwu aka mgbe ha ghọtara ya.
Lekọta ahụike gị
- Gbalịa na-eri nri n’oge, ma na-arahụ ụra mgbe ị nwere ike.
- Na-ezu ike ntakịrị kwa ụbọchị, ọbụlagodi nkeji iri na mpụga ụlọ.
- Na-aga nleta ahụike nke gị n’oge a kara aka.
- Na-akpakọrịta na ndị na-eme ka obi dị gị mma.
Gwa mmadụ okwu
Ịgwa mmadụ okwu nwere ike ime ka nlekọta ghara ịdị gị arọ. Ị nwere ike ịgwa enyi, onye ndu okpukpe, onye ọrụ ahụike ma ọ bụ onye ọzọ na-elekọta mmadụ okwu. Otu nkwado ndị na-elekọta na-enye gị ohere ịkọrịta ndụmọdụ na ndị ghọtara ihe ị na-agabiga. Ọ bụrụ na ị chee mgbe ọ bụla na ọ karịrị gị, gwa onye ọrụ ahụike, n’ihi na ịrịọ enyemaka bụ ihe ịrịba ama nke ike.
Ntuziaka a na-enye ozi n’ozuzu banyere ọrịa nchefu. Ọ bụghị ndụmọdụ ahụike maka otu onye. Dọkịta, nọọsụ ma ọ bụ onye ọrụ ahụike maara onye ahụ nwere ike inye ndụmọdụ dabara ya. Biko gwa ha maka ihe ọ bụla na-echegbu gị.