መመሪያ 1 ከ5 · ምርመራ
የመርሳት በሽታ ምልክቶች
ዋና ዋና ነጥቦች
- የመጀመሪያ ምልክቶች በቅርብ ጊዜ የተከናወኑ ነገሮችን መርሳት፣ መንገድ መሳት፣ እና የዕለት ተዕለት ሥራዎችን መቸገር ያካትታሉ።
- ስሜትና ባሕርይም ሊለወጡ ይችላሉ።
- እነዚህን ምልክቶች ካስተዋሉ ሰውየው የጤና ባለሙያ ማየት አለበት።
- ሌሎች ሕመሞችም ተመሳሳይ ምልክቶችን ሊያስከትሉ ይችላሉ፤ ከእነሱም አንዳንዶቹ ሊታከሙ ይችላሉ።
ልብ ሊሏቸው የሚገቡ ለውጦች
ሁሉም ሰው አልፎ አልፎ ነገሮችን ይረሳል፤ የመርሳት በሽታ (ዲሜንሺያ) ግን ከዚህ በላይ ነው። ደጋግመው የሚከሰቱና በወራት ውስጥ እየባሱ የሚሄዱ ለውጦችን ይመልከቱ። እነዚህ ለውጦች የሚከሰቱት በሽታው ማስታወስን፣ ማሰብንና የመፍረድ ችሎታን ስለሚነካ ነው። ሰውየው፦
- በቅርብ ጊዜ የተከናወኑ ነገሮችን ሊረሳ ይችላል
- ዕቃዎችን ሊያጣ ወይም በተሳሳተ ቦታ ሊያስቀምጥ ይችላል
- በሚያውቃቸው ቦታዎች እንኳ መንገድ ሊስት ይችላል
- ቀኑን፣ ወሩን ወይም ዓመቱን ሊስት ይችላል
- ውይይትን መከታተል ወይም ትክክለኛውን ቃል ማግኘት ሊከብደው ይችላል
- እንደ ማብሰል ወይም ገንዘብ መያዝ ያሉ በቀላሉ ይሠራቸው የነበሩ ሥራዎችን ሊቸገር ይችላል
- ውሳኔ መወሰን ወይም ችግር መፍታት ሊከብደው ይችላል
- ርቀቶችን ወይም ደረጃዎችን በትክክል መገመት ሊቸገር ይችላል
የስሜትና የባሕርይ ለውጦች
የመርሳት በሽታ ማስታወስን ብቻ ሳይሆን አንድ ሰው የሚሰማውንና የሚያደርገውን ሊለውጥ ይችላል። ቤተሰቦች ብዙ ጊዜ እነዚህን ለውጦች ከማስታወስ ችግሮች በፊት ያስተውላሉ። ይህ የሚሆነው በሽታው ስሜትን የሚቆጣጠሩትን የአንጎል ክፍሎችም ስለሚነካ ነው። ሰውየው፦
- ስለ ማስታወስ ችሎታው ሊጨነቅ፣ ሊያዝን ወይም ሊቆጣ ይችላል
- እንደ ሌላ ሰው ሊመስል ይችላል
- ከባሕርዩ ውጭ በሆነ መንገድ ሊሠራ ይችላል
- ጓደኞቹን ማየት ሊያቆም ወይም ይወዳቸው የነበሩትን ነገሮች ማድረግ ሊያቆም ይችላል
አስፈላጊ፦ ድንገተኛ ግራ መጋባት
ድንገተኛ ግራ መጋባት ብዙውን ጊዜ የመርሳት በሽታ አይደለም። አንድ ሰው በጥቂት ሰዓታት ወይም በጥቂት ቀናት ውስጥ ግራ ከተጋባ ኢንፌክሽን ወይም ሌላ ሕመም ሊሆን ይችላል። እነዚህ ችግሮች በፍጥነት ከባድ ሊሆኑ ይችላሉ፤ ሆኖም ብዙ ጊዜ ሊታከሙ ይችላሉ። ወዲያውኑ የሕክምና እርዳታ ያግኙ።
ከተጨነቁ ምን ማድረግ እንዳለብዎ
- ያስተዋሉትን ይጻፉ። ምን እንደተከሰተና መቼ እንደሆነ ያስታውሱ።
- ከሰውየው ጋር በእርጋታ ይነጋገሩ። እሱም ተጨንቆ ሊሆን ይችላል።
- የጤና ባለሙያ ለማየት አብረውት ይሂዱ። ክሊኒክ ወይም ሆስፒታል ለመጀመር ጥሩ ቦታ ነው።
ሁሉም የማስታወስ ችግሮች በመርሳት በሽታ የሚመጡ አይደሉም። ኢንፌክሽኖች፣ የቫይታሚን እጥረት፣ የታይሮይድ ችግሮች፣ የመንፈስ ጭንቀትና የመድኃኒት የጎንዮሽ ጉዳቶች ተመሳሳይ ምልክቶችን ሊያስከትሉ ይችላሉ። ከእነዚህ ውስጥ ብዙዎቹ ከተገኙ በኋላ ሊታከሙ ይችላሉ። መመርመር አስፈላጊ የሚሆነውም ለዚህ ነው።
ቀጣዩን መመሪያ ያንብቡ፦ በጤና ባለሙያ መመርመር
ይህ መመሪያ ስለ መርሳት በሽታ አጠቃላይ መረጃ ይሰጣል። ለአንድ ሰው የተሰጠ የሕክምና ምክር አይደለም። ሰውየውን የሚያውቅ ሐኪም፣ ነርስ ወይም የጤና ባለሙያ ለእሱ የሚስማማ ምክር ሊሰጥ ይችላል። ስለሚያስጨንቅዎት ነገር ሁሉ እባክዎ ከእነሱ ጋር ይነጋገሩ።