isiZulu

Umhlahlandlela 1 kwangu-5 · Ukuxilongwa

Izimpawu zesifo sokukhohlwa

Cishe imizuzu engu-3 ukufunda · Kuhlolwe okokugcina ngoSepthemba 2026

Amaphuzu amqoka

  • Izimpawu zokuqala zihlanganisa ukukhohlwa izehlakalo zakamuva, ukulahleka, nokuba nobunzima emisebenzini yansuku zonke.
  • Isimo semizwa nokuziphatha nakho kungashintsha.
  • Uma ubona lezi zimpawu, umuntu kufanele abonane nesisebenzi sezempilo.
  • Ezinye izifo zingadala izimpawu ezifanayo, futhi ezinye zazo zingelapheka.

Izinguquko okufanele uziqaphele

Wonke umuntu uyakhohlwa ngezinye izikhathi, kodwa isifo sokukhohlwa (dementia) singaphezu kwalokhu. Bheka izinguquko eziqhubeka zenzeka futhi ziba zimbi kakhulu phakathi nezinyanga. Lezi zinguquko zenzeka ngoba lesi sifo sithinta inkumbulo, ukucabanga nokwahlulela. Umuntu angase:

  • akhohlwe izinto ezenzeke kamuva nje
  • alahlekelwe yizinto noma azibeke ezindaweni ezingafanele
  • alahleke, ngisho nasezindaweni azazi kahle
  • angabe esazi usuku, inyanga noma unyaka
  • athole kunzima ukulandela ingxoxo noma ukuthola amagama afanele
  • abe nobunzima emisebenzini ayekade eyenza kalula, njengokupheka noma ukuphatha imali
  • athole kunzima ukwenza izinqumo noma ukuxazulula izinkinga
  • abe nobunzima bokulinganisa amabanga noma izitebhisi

Izinguquko esimweni semizwa nokuziphatha

Isifo sokukhohlwa singashintsha indlela umuntu azizwa ngayo nendlela aziphatha ngayo, hhayi nje inkumbulo yakhe. Imindeni ivame ukubona lezi zinguquko ngaphambi kwezinkinga zenkumbulo. Lokhu kungenxa yokuthi lesi sifo sithinta nezingxenye zobuchopho ezilawula imizwa. Umuntu angase:

  • akhathazeke, adabuke noma athukuthele ngenkumbulo yakhe
  • abonakale engathi ungomunye umuntu
  • aziphathe ngezindlela ezingafani naye
  • ayeke ukubonana nabangane, noma ayeke ukwenza izinto ayezithokozela

Kubalulekile: ukudideka okuzumayo

Ukudideka okuzumayo akuvamile ukuba yisifo sokukhohlwa. Uma umuntu edideka phakathi namahora noma izinsuku ezimbalwa, kungaba wukutheleleka noma esinye isifo. Lezi zinkinga zingaba zimbi ngokushesha, kodwa zivame ukwelapheka. Thola usizo lwezempilo ngokushesha.

Okufanele ukwenze uma ukhathazekile

  • Bhala phansi lokho okubonayo. Qopha ukuthi kwenzekeni nokuthi nini.
  • Khuluma nomuntu ngobumnene. Naye kungenzeka ukuthi ukhathazekile.
  • Hamba naye uyobonana nesisebenzi sezempilo. Umtholampilo noma isibhedlela yindawo enhle yokuqala.

Akuzona zonke izinkinga zenkumbulo ezidalwa yisifo sokukhohlwa. Ukutheleleka, amazinga aphansi amavithamini, izinkinga ze-thyroid, ukudangala kwengqondo (depression) nemiphumela emibi yemithi kungadala izimpawu ezifanayo. Eziningi zalezi zingelapheka uma sezitholakele. Yingakho ukuhlolwa kubalulekile.

Funda umhlahlandlela olandelayo: ukuhlolwa yisisebenzi sezempilo

Lo mhlahlandlela unikeza ulwazi olujwayelekile mayelana nesifo sokukhohlwa. Akusona iseluleko sezempilo somuntu othile. Udokotela, unesi noma isisebenzi sezempilo esimaziyo umuntu singanikeza iseluleko esimfanelayo. Sicela ukhulume nabo nganoma yikuphi okukukhathazayo.

Leli khasi lihunyushwe lisuka esiNgisini. Inguqulo yesiNgisi yiyona eyinhloko. Funda ngesiNgisi