Umhlahlandlela 4 kwangu-5 · Ukwesekwa
Ukunakekela kwansuku zonke ekhaya
Amaphuzu amqoka
- Khuluma kancane futhi uzolile, bese unika umuntu isikhathi sokuphendula.
- Uhlelo lwansuku zonke olujwayelekile lusiza umuntu azizwe ephephile.
- Qiniseka ukuthi udla kahle futhi uphuza amanzi anele.
- Izinguquko zokuziphatha zivame ukuba nembangela, efana nobuhlungu, indlala noma isidingo sokuya endlini yangasese.
Ukukhuluma ndawonye
- Bheka umuntu ebusweni futhi usebenzise igama lakhe.
- Khuluma kancane futhi uzolile. Sebenzisa imisho emifushane.
- Buza umbuzo owodwa ngesikhathi. Mnike isikhathi sokuphendula.
- Zama ukungaphikisani naye noma ukumlungisa. Imizwa yakhe iyiqiniso, ngisho noma amaqiniso exubekile.
- Sebenzisa ukuthinta, ukumamatheka nezimpawu zezandla kanye namagama.
Uhlelo olujwayelekile
- Zama ukwenza izinto ngesikhathi esifanayo nsuku zonke: ukuvuka, ukudla, ukugeza nokulala.
- Vumela umuntu azenzele okuningi ngangokusemandleni akhe, ngisho noma kuthatha isikhathi eside.
- Qhubeka nezinto azithandayo — umculo, umthandazo, ukuhamba ngezinyawo, isikhathi nomndeni.
- Gcina izinsuku zimatasa futhi ubusuku buthule, ukuze kusizakale ekulaleni.
Ukudla nokuphuza
- Nikeza amanzi neziphuzo njalo. Abantu abanesifo sokukhohlwa (dementia) bangakhohlwa ukuphuza.
- Phakela ukudla okuncane, nokudla angakudla ngeminwe uma ukusebenzisa imfologo nesipuni kunzima.
- Hlola umlomo, amazinyo noma amazinyo okufakelwa uma eyeka ukudla. Ubuhlungu bungaba yisizathu.
- Hlala phansi udle naye uma ukwazi.
Ukuphepha ekhaya
- Gcina phansi kungenalutho oluvimbayo, futhi ushiye isibani sikhanya ebusuku ukuze akwazi ukuthola indlu yangasese.
- Gcina imithi, amakhemikhali nezinto ezibukhali kukhiyelwe.
- Qaphela imililo yokupheka, izitofu namanzi ashisayo.
- Faka igama lomuntu nenombolo yocingo yomndeni ephaketheni lakhe, uma kwenzeka elahleka.
- Yazisa omakhelwane, ukuze bakwazi ukusiza uma umuntu ephumile yedwa.
Lapho ukuziphatha kushintsha
Umuntu onesifo sokukhohlwa angase acasuke, angathuli noma athukuthele. Lokhu akulona iphutha lakhe. Kuvame ukuthi kube khona okungalungile angakwazi ukukuchaza ngamazwi. Hlola ukuthi ngabe:
- unobuhlungu, ulambile, womile noma ukhathele
- udinga ukuya endlini yangasese
- ushisa kakhulu noma ubanda kakhulu
- wethuswa umsindo, isixuku noma indawo angayazi
Uma usuyitholile imbangela, uvame ukukwazi ukunciphisa ukukhathazeka kwakhe. Hlala uzolile futhi ukhulume ngobumnene. Izwi elizolile lisiza umuntu azizwe ephephile, ngisho noma engawalandeli amagama. Uma lokho kungasizi, zama omunye umsebenzi noma indawo ethule kakhulu.
Thola usizo lwezempilo
Izinguquko ezizumayo zidinga usizo lwezempilo. Thola usizo uma umuntu ngokuzumayo edideka kakhulu kunakuqala, ozela kakhulu noma engaphilile. Lezi zinguquko zingaba yisibonakaliso sokutheleleka noma esinye isifo. Ukwelashwa ngokushesha kungasiza umuntu alulame.
Lo mhlahlandlela unikeza ulwazi olujwayelekile mayelana nesifo sokukhohlwa. Akusona iseluleko sezempilo somuntu othile. Udokotela, unesi noma isisebenzi sezempilo esimaziyo umuntu singanikeza iseluleko esimfanelayo. Sicela ukhulume nabo nganoma yikuphi okukukhathazayo.