Ìtọ́sọ́nà 4 nínú 5 · Ìrànlọ́wọ́
Ìtọ́jú ojoojúmọ́ nílé
Àwọn kókó pàtàkì
- Ẹ máa sọ̀rọ̀ díẹ̀díẹ̀ àti pẹ̀lú ìfọ̀kànbalẹ̀, kí ẹ sì fún ẹni náà ní àkókò láti dáhùn.
- Ètò ojoojúmọ́ tí kì í yí padà ń jẹ́ kí ẹni náà nímọ̀lára ààbò.
- Ẹ rí i dájú pé ó ń jẹun dáadáa, ó sì ń mu omi tó tó.
- Àyípadà nínú ìhùwàsí sábà máa ń ní ìdí, bí ìrora, ebi tàbí kí ó fẹ́ lọ sí ilé ìgbọ̀nsẹ̀.
Bíbá ara wa sọ̀rọ̀
- Ẹ kọjú sí ẹni náà, kí ẹ sì máa pè é ní orúkọ rẹ̀.
- Ẹ máa sọ̀rọ̀ díẹ̀díẹ̀ àti pẹ̀lú ìfọ̀kànbalẹ̀. Ẹ máa lo gbólóhùn kúkúrú.
- Ẹ máa béèrè ìbéèrè kan ní àkókò kan. Ẹ fún un ní àkókò láti dáhùn.
- Ẹ gbìyànjú láti má ṣe bá a jiyàn tàbí kí ẹ máa tún ọ̀rọ̀ rẹ̀ ṣe. Ìmọ̀lára rẹ̀ jẹ́ òótọ́, kódà nígbà tí ó bá ń da àwọn nǹkan pọ̀.
- Ẹ máa lo ìfọwọ́kàn, ẹ̀rín músẹ́ àti àmì ọwọ́ pẹ̀lú ọ̀rọ̀.
Ètò ojoojúmọ́ tí kì í yí padà
- Ẹ gbìyànjú láti máa ṣe nǹkan ní àkókò kan náà lójoojúmọ́: jíjí, oúnjẹ, wíwẹ̀ àti oorun.
- Ẹ jẹ́ kí ẹni náà ṣe gbogbo ohun tí ó bá lè ṣe fúnra rẹ̀, kódà bí ó bá gba àkókò púpọ̀.
- Ẹ máa bá a lọ pẹ̀lú àwọn nǹkan tí inú rẹ̀ dùn sí — orin, àdúrà, ìrìn ẹsẹ̀, àkókò pẹ̀lú ẹbí.
- Ẹ jẹ́ kí ọ̀sán kún fún iṣẹ́, kí òru sì pa rọ́rọ́, láti ràn án lọ́wọ́ láti sùn.
Oúnjẹ àti ohun mímu
- Ẹ máa fún un ní omi àti ohun mímu lóòrèkóòrè. Àwọn tó ní àìsàn ìgbàgbé (dementia) lè gbàgbé láti mu nǹkan.
- Ẹ máa gbé oúnjẹ kékeré kalẹ̀, àti oúnjẹ tí ó lè fi ọwọ́ jẹ bí ṣíbí àti fọ́ọ̀kì bá ṣòro fún un.
- Ẹ yẹ ẹnu, eyín tàbí eyín àtọwọ́dá rẹ̀ wò bí ó bá dẹ́kun jíjẹun. Ìrora lè jẹ́ ìdí rẹ̀.
- Ẹ jókòó kí ẹ sì bá a jẹun bí ẹ bá lè ṣe é.
Ààbò nínú ilé
- Ẹ mú gbogbo ohun tó lè dí i lọ́nà kúrò nílẹ̀, kí ẹ sì fi iná sílẹ̀ lóru kí ó lè rí ilé ìgbọ̀nsẹ̀.
- Ẹ fi àwọn oògùn, kẹ́míkà àti ohun mímú sí ibi tí a tì pa.
- Ẹ ṣọ́ra pẹ̀lú iná ìdáná, sítóòfù àti omi gbígbóná.
- Ẹ fi orúkọ ẹni náà àti nọ́ńbà fóònù ẹbí sínú àpò rẹ̀, bí ó bá ṣẹlẹ̀ pé ó ṣìnà.
- Ẹ jẹ́ kí àwọn aládùúgbò mọ̀, kí wọ́n lè ṣèrànwọ́ bí ẹni náà bá dá jáde.
Nígbà tí ìhùwàsí bá yí padà
Ẹni tó ní àìsàn ìgbàgbé lè ní ìdààmú, àìnísinmi tàbí ìbínú. Èyí kì í ṣe ẹ̀bi rẹ̀. Lọ́pọ̀ ìgbà, ohun kan wà tó ń ṣe é tí kò lè fi ẹnu sọ. Ẹ ṣàyẹ̀wò bóyá ẹni náà:
- ń ní ìrora, ebi, òùngbẹ tàbí àárẹ̀
- fẹ́ lọ sí ilé ìgbọ̀nsẹ̀
- ń gbóná jù tàbí ń tutù jù
- ń bẹ̀rù nítorí ariwo, èrò púpọ̀ tàbí ibi àjèjì
Tí ẹ bá ti rí ìdí rẹ̀, ẹ sábà máa ń lè dín ìdààmú náà kù. Ẹ fọkàn balẹ̀, kí ẹ sì sọ̀rọ̀ jẹ́jẹ́. Ohùn tó pa rọ́rọ́ ń jẹ́ kí ẹni náà nímọ̀lára ààbò, kódà bí kò bá tẹ̀lé ọ̀rọ̀ tí ẹ ń sọ. Bí èyí kò bá ṣèrànwọ́, ẹ gbìyànjú láti yí ohun tí ẹ ń ṣe padà tàbí kí ẹ lọ sí ibi tó pa rọ́rọ́ jù.
Ẹ wá ìrànlọ́wọ́ ìṣègùn
Àyípadà òjijì nílò ìrànlọ́wọ́ ìṣègùn. Ẹ wá ìrànlọ́wọ́ bí ìdàrúdàpọ̀ ẹni náà bá ṣàdédé pọ̀ sí i gan-an, bí oorun bá ń kùn ún gidigidi tàbí bí ara rẹ̀ kò bá yá. Àwọn àyípadà wọ̀nyí lè jẹ́ àmì àkóràn tàbí àìsàn mìíràn. Ìtọ́jú kíákíá lè ran ẹni náà lọ́wọ́ láti sàn.
Ìtọ́sọ́nà yìí ń fúnni ní ìmọ̀ gbogbogbò nípa àìsàn ìgbàgbé. Kì í ṣe ìmọ̀ràn ìṣègùn fún ẹnìkan pàtó. Dókítà, nọ́ọ̀sì tàbí òṣìṣẹ́ ìlera tó mọ ẹni náà lè fúnni ní ìmọ̀ràn tó bá a mu. Ẹ jọ̀wọ́, ẹ bá wọn sọ̀rọ̀ nípa àníyàn yòówù tí ẹ bá ní.