Mwongozo 4 kati ya 5 · Msaada
Matunzo ya kila siku nyumbani
Mambo makuu
- Zungumza polepole na kwa utulivu, na mpe mtu muda wa kujibu.
- Ratiba ya kawaida ya kila siku humsaidia mtu kujisikia salama.
- Hakikisha anakula vizuri na anakunywa maji ya kutosha.
- Mabadiliko ya tabia mara nyingi yana sababu, kama maumivu, njaa au haja ya kwenda chooni.
Kuzungumza pamoja
- Mtazame mtu huyo usoni na umwite kwa jina lake.
- Zungumza polepole na kwa utulivu. Tumia sentensi fupi.
- Uliza swali moja kwa wakati. Mpe muda wa kujibu.
- Jaribu kutobishana naye au kumsahihisha. Hisia zake ni za kweli, hata mambo yakichanganyika.
- Tumia mguso, tabasamu na ishara pamoja na maneno.
Ratiba ya kawaida
- Jaribu kufanya mambo kwa wakati mmoja kila siku: kuamka, kula, kuoga na kulala.
- Mwache mtu afanye kadiri awezavyo mwenyewe, hata kama inachukua muda zaidi.
- Endeleza mambo anayoyapenda — muziki, sala, matembezi, muda na familia.
- Fanya mchana uwe na shughuli na usiku uwe tulivu, ili kusaidia usingizi.
Kula na kunywa
- Mpe maji na vinywaji mara kwa mara. Watu wenye ugonjwa huu wanaweza kusahau kunywa.
- Andaa milo midogo, na vyakula vinavyoliwa kwa vidole kama kutumia vijiko ni vigumu.
- Angalia mdomo, meno au meno bandia akiacha kula. Maumivu yanaweza kuwa sababu.
- Kaa na ule pamoja naye ukiweza.
Usalama nyumbani
- Weka sakafu bila vitu, na acha taa usiku ili aweze kupata choo.
- Funga mahali salama dawa, kemikali na vitu vyenye makali.
- Kuwa mwangalifu na moto wa kupikia, majiko na maji ya moto.
- Weka jina la mtu huyo na namba ya simu ya familia mfukoni mwake, endapo atapotea.
- Wajulishe majirani, ili waweze kusaidia mtu akitoka peke yake.
Tabia inapobadilika
Mtu mwenye ugonjwa wa kusahau anaweza kukasirika, kukosa utulivu au kuwa na hasira. Hili si kosa lake. Mara nyingi kuna kitu kibaya ambacho hawezi kukieleza kwa maneno. Angalia kama:
- ana maumivu, njaa, kiu au uchovu
- anahitaji kwenda chooni
- ana joto sana au baridi sana
- anaogopa kelele, umati au mahali asipopajua
Ukipata sababu, mara nyingi unaweza kupunguza dhiki yake. Tulia na uzungumze kwa upole. Sauti tulivu humsaidia mtu kujisikia salama, hata kama hafuati maneno. Kama hilo halisaidii, badilisha shughuli au nendeni mahali tulivu zaidi.
Tafuta msaada wa matibabu
Mabadiliko ya ghafla yanahitaji msaada wa matibabu. Tafuta msaada mtu akichanganyikiwa ghafla zaidi, akisinzia sana au akiugua. Mabadiliko haya yanaweza kuwa ishara ya maambukizi au ugonjwa mwingine. Tiba ya haraka inaweza kumsaidia mtu kupona.
Mwongozo huu unatoa taarifa za jumla kuhusu ugonjwa wa kusahau. Si ushauri wa kitabibu kwa mtu mmoja mahususi. Daktari, muuguzi au mhudumu wa afya anayemfahamu mtu huyo anaweza kutoa ushauri unaomfaa. Tafadhali zungumza naye kuhusu wasiwasi wowote.