Jagora na 4 cikin 5 · Tallafi
Kulawa ta yau da kullum a gida
Muhimman abubuwa
- Ku yi magana a hankali cikin natsuwa, kuma ku ba mutumin lokaci ya amsa.
- Tsarin yau da kullum da ba ya sauyawa yana taimaka wa mutumin ya ji yana cikin aminci.
- Ku tabbatar yana cin abinci mai kyau kuma yana shan isasshen ruwa.
- Sauyin ɗabiʼa sau da yawa yana da dalili, kamar ciwo, yunwa ko buƙatar zuwa bayan gida.
Yin magana tare
- Ku fuskanci mutumin kuma ku kira shi da sunansa.
- Ku yi magana a hankali cikin natsuwa. Ku yi amfani da gajerun jimloli.
- Ku yi tambaya ɗaya a lokaci guda. Ku ba shi lokaci ya amsa.
- Ku yi ƙoƙari kada ku yi gardama da shi ko ku gyara masa. Abin da yake ji gaskiya ne, ko da bayanan sun cakuɗe masa.
- Ku yi amfani da taɓawa, murmushi da ishara tare da kalmomi.
Tsarin yau da kullum
- Ku yi ƙoƙarin yin abubuwa a lokaci ɗaya kowace rana: tashi daga barci, cin abinci, wanka da barci.
- Ku bar mutumin ya yi duk abin da zai iya da kansa, ko da zai ɗauki lokaci mai tsawo.
- Ku ci gaba da abubuwan da yake jin daɗi — waƙa, adduʼa, yawo, zama da iyali.
- Ku sa rana ta kasance da ayyuka, dare kuma ya kasance cikin natsuwa, don taimaka masa ya yi barci.
Ci da sha
- Ku riƙa ba shi ruwa da abin sha akai-akai. Masu cutar mantuwa (dementia) na iya mantawa su sha ruwa.
- Ku ba shi ƙananan abinci, da abincin da zai iya ci da hannu idan cokali da wuƙa sun yi masa wuya.
- Ku duba bakinsa, haƙoransa ko haƙoran roba idan ya daina cin abinci. Ciwo na iya zama dalili.
- Ku zauna ku ci abinci tare da shi idan za ku iya.
Tsaro a gida
- Ku tabbatar babu abubuwa a ƙasa da za su kayar da shi, kuma ku bar fitila da dare don ya iya gano bayan gida.
- Ku kulle magunguna, sinadarai da abubuwa masu kaifi.
- Ku yi hattara da wutar girki, murhu da ruwan zafi.
- Ku saka sunan mutumin da lambar wayar wani daga iyali a aljihunsa, idan har ya ɓace.
- Ku sanar da maƙwabta, don su iya taimakawa idan mutumin ya fita shi kaɗai.
Lokacin da ɗabiʼa ta sauya
Mai cutar mantuwa na iya shiga ɓacin rai, rashin natsuwa ko fushi. Wannan ba laifinsa ba ne. Sau da yawa akwai wani abu da ke damunsa da ba zai iya faɗa da baki ba. Ku duba ko yana:
- jin ciwo, yunwa, ƙishirwa ko gajiya
- buƙatar zuwa bayan gida
- jin zafi da yawa ko sanyi da yawa
- jin tsoron hayaniya, cunkoson jamaʼa ko wurin da bai sani ba
Da zarar kun gano dalilin, sau da yawa za ku iya rage masa damuwa. Ku natsu kuma ku yi magana a hankali. Murya mai natsuwa tana taimaka wa mutumin ya ji yana cikin aminci, ko da bai fahimci kalmomin ba. Idan hakan bai taimaka ba, ku gwada sauya aiki ko ku kai shi wuri mafi shiru.
Ku nemi taimakon likita
Sauye-sauye na ba zato ba tsammani suna buƙatar taimakon likita. Ku nemi taimako idan ba zato ba tsammani mutumin ya ƙara ruɗewa sosai, yana barci sosai ko ya kamu da rashin lafiya. Waɗannan sauye-sauye na iya zama alamar kamuwa da cuta ko wata rashin lafiya dabam. Magani cikin gaggawa na iya taimaka wa mutumin ya murmure.
Wannan jagora yana ba da bayanai na gaba ɗaya game da cutar mantuwa. Ba shawarar likita ba ce ga wani mutum guda. Likita, maʼaikacin jinya ko maʼaikacin lafiya da ya san mutumin zai iya ba da shawarar da ta dace da shi. Don Allah ku yi magana da su game da duk wata damuwa.