Mwongozo 3 kati ya 5 · Msaada
Ugonjwa wa kusahau ni nini?
Mambo makuu
- Ugonjwa wa kusahau husababishwa na magonjwa yanayoharibu ubongo.
- Huathiri kumbukumbu, kufikiri, kuzungumza na kufanya kazi za kila siku.
- Kwa kawaida huzidi kadiri muda unavyokwenda.
- Si sehemu ya kawaida ya kuzeeka, na si kosa la mtu yeyote.
Kinachotokea katika ugonjwa wa kusahau
Ugonjwa wa kusahau husababishwa na magonjwa yanayoharibu ubongo taratibu. Ubongo hudhibiti jinsi tunavyokumbuka, kufikiri, kuzungumza, kutembea na kuhisi. Uharibifu unapoenea, mambo haya huwa magumu zaidi na maisha ya kila siku yanahitaji msaada zaidi. Kwa sababu ugonjwa huu ni tofauti kwa kila mtu, matunzo yanapaswa kumfaa mtu huyo.
Aina kuu za ugonjwa wa kusahau
Ugonjwa wa kusahau ni neno la kundi la dalili, si ugonjwa mmoja tu. Shirika la Afya Duniani linaeleza magonjwa kadhaa yanayoweza kuusababisha. Kujua aina husaidia wahudumu wa afya kuchagua matunzo na tiba sahihi. Aina zinazotokea zaidi ni:
- Ugonjwa wa Alzheimer — aina inayotokea zaidi, chanzo cha asilimia 60–70 ya wagonjwa. Matatizo ya kumbukumbu mara nyingi ndiyo dalili ya kwanza.
- Ugonjwa wa kusahau wa mishipa ya damu — husababishwa na matatizo ya mzunguko wa damu kwenye ubongo, kwa mfano baada ya kiharusi.
- Ugonjwa wa kusahau wenye Lewy bodies — husababishwa na mrundikano usio wa kawaida wa protini ndani ya seli za neva. Unaweza kubadilisha mwendo na usingizi, na kumfanya mtu aone vitu visivyokuwepo.
- Ugonjwa wa kusahau wa sehemu ya mbele ya ubongo — kundi la magonjwa yanayoharibu sehemu ya mbele ya ubongo. Mara nyingi hubadilisha kwanza tabia, mwenendo au lugha, na unaweza kuanza katika umri mdogo.
- Aina mchanganyiko — aina hizi mara nyingi huingiliana, na watu wengi huwa na zaidi ya moja.
Sababu nyingine
Ugonjwa wa kusahau unaweza pia kuwa na sababu nyingine. Shirika la Afya Duniani linataja baadhi yake. Baadhi ya hizi zinaweza kuzuiwa au kutibiwa mapema, na hiyo ni sababu nyingine ya kuchunguzwa. Ni pamoja na:
- kiharusi
- baadhi ya maambukizi, kama VVU
- matumizi mabaya ya pombe
- majeraha ya kichwa yanayojirudia
- lishe duni
Chanzo: Shirika la Afya Duniani, taarifa kuhusu dementia.
Nani hupata ugonjwa wa kusahau?
Ugonjwa wa kusahau hutokea zaidi kwa watu wenye umri wa zaidi ya miaka 65. Vijana pia wanaweza kuupata, na hapo huitwa ugonjwa wa kusahau wa umri mdogo. Watu wengi wenye ugonjwa huu pia wana magonjwa mengine, kama shinikizo la damu au kisukari. Kutibu magonjwa haya vizuri ni sehemu muhimu ya matunzo.
Tunaweza kupunguza hatari?
Hakuna anayeweza kuahidi kuzuia ugonjwa wa kusahau. Utafiti unaonyesha kwamba kutunza mwili na akili kunaweza kupunguza hatari. Hii ni kwa sababu mambo mengi yanayodhuru moyo na mishipa ya damu pia hudhuru ubongo. Hatua hizi zinaweza kusaidia:
- Fanya mazoezi ya mwili.
- Usivute sigara, na kunywa pombe kidogo au usinywe kabisa.
- Kula chakula bora na udumishe uzito unaofaa.
- Dhibiti shinikizo la damu, sukari ya damu na lehemu.
- Tumia muda na watu wengine, na ushughulishe akili yako.
- Pata msaada kwa tatizo la kusikia.
Mwongozo huu unatoa taarifa za jumla kuhusu ugonjwa wa kusahau. Si ushauri wa kitabibu kwa mtu mmoja mahususi. Daktari, muuguzi au mhudumu wa afya anayemfahamu mtu huyo anaweza kutoa ushauri unaomfaa. Tafadhali zungumza naye kuhusu wasiwasi wowote.